Sự xuất hiện và thâu tóm nhiều hệ thống siêu thị lớn của các nhà bán lẻ nước ngoài đang gây nhiều khó khăn cho các doanh nghiệp Việt muốn đưa hàng hóa vào kênh phân phối này.
Xem thêm : Các sản phẩm cho thuê kệ siêu thị giá rẻ của công ty PTH tại đây.
Đòi chiết khấu cao
Hàng hóa ở các siêu thị đang ngày một được người tiêu dùng ưa thích vì tin cẩn vào chất lượng. bởi thế, bán hàng vào siêu thị là đích của nhiều doanh nghiệp (DN) nhằm đưa hàng hóa đến tay người tiêu dùng cũng như khẳng định thương hiệu và chất lượng sản phẩm của mình. Tuy nhiên, với việc đòi chiết khấu cao cùng hàng loạt các khoản phí khác, các siêu thị ngoại đang khiến không ít DN Việt phải khốn đốn.
Mới đây ngày 7-3, trong cuộc gặp gỡ của DN với lãnh đạo TP HCM, bà Lê Thị Thanh Lâm, Phó tổng giám đốc Công ty Cổ phần Sài Gòn Food cho biết, thời kì qua, nhiều hệ thống siêu thị trong nước bị các nhà đầu tư ngoại thâu tóm đã gây bất ổn cho hoạt động sinh sản kinh doanh của DN bởi các siêu thị này đòi mức chiết khấu rất cao và liên tiếp gia tăng chiết khấu qua từng năm, khiến DN khó lòng trụ nổi trong kênh phân phối này.
Để hàng hóa vào được hệ thống các siêu thị ngoại, DN phải trả mức chiết khấu cao
Trước đó, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (Vasep) đã phải đương đầu với Big C, yêu cầu siêu thị này không tăng chiết khấu lên nữa. Bởi với mức chiết khấu nhàng nhàng 17-20%, thậm chí 25% vào siêu thị này khiến DN phải chịu lỗ.
Mức chiết khấu cao nhất ở các siêu thị nội hiện là 10% nhưng ở các siêu thị ngoại mức chiết khấu thấp nhất là 15%, có khi lên đến 30%. Bên cạnh đó, DN còn phải đóng hàng loạt các loại phí như: phí trưng bày, mở mã, quầy kệ, marketing, thưởng doanh số, tương trợ các hoạt động khuyến mại, khai trương, sinh nhật siêu thị… Vô hình trung, siêu thị buộc DN phải tăng giá bán, ảnh hưởng đến người tiêu dùng. Bên cạnh đó, DN cũng chịu thiệt hại là khó bán được hàng và khó lòng cạnh tranh với các DN khác cùng ngành vì giá cả hàng hóa bị đẩy lên cao.
“Chiết khấu cao như vậy khiến DN Việt phải tìm lợi nhuận ở các kênh phân phối khác trong nước, đồng thời phải chấp nhận không có lãi, thậm chí chịu lỗ ở siêu thị ngoại. Việc này ảnh hưởng đến DN, người tiêu dùng và còn tạo điều kiện để các siêu thị ngoại giảm giá hàng hóa cạnh tranh với các siêu thị trong nước. Do đó, nếu không phát triển hệ thống siêu thị nội thì DN Việt bị ảnh hưởng rất lớn”, bà Lâm phân bua.
“DN chỉ có thể có lãi khi phân phối ở các siêu thị nội với mức chiết khấu hợp lý dưới 10%. Còn tốt hơn nữa thì như hệ thống siêu thị Vingroup giảm đến 50% chiết khấu cho DN Việt và miễn phí chuyển vận. Nếu có thêm nhiều siêu thị nội thì DN chúng tôi đỡ khổ”, một DN ở TP HCM bày tỏ.
Nhưng tại sao lỗ mà các DN vẫn đua nhau bán hàng vào siêu thị ngoại? đáp câu hỏi này các DN cho biết, sở dĩ DN phải “cố đấm ăn xôi” là nhằm khẳng định thương hiệu, bởi khi hàng hóa được phân phối ở siêu thị thì cũng đồng nghĩa DN có thêm được một chứng thực uy tín về chất lượng sản phẩm. Và đây cũng là một kênh phân phối lớn, quan trọng mà DN không thể bỏ qua trong quá trình phát triển sản phẩm và thương hiệu.
hiện thời, các siêu thị ngoại đang chiếm thị đa số ở nước ta, năm 2015 thị phần khối ngoại đã chiếm đến hơn 58%, còn khối nội chỉ còn hơn 40%. Dự báo đến năm 2020, ngành bán lẻ đương đại của khối ngoại sẽ đạt 187.000 tỉ đồng doanh thu, còn khối nội thì vào khoảng 71.400 tỉ đồng, tương ứng với thị phần 72,4 % và 27,6%. Hàng loạt các siêu thị lớn như: Lotte Mart, Aeon, Big C, Citi Mart… đang càng ngày càng trở nên thân thuộc với người tiêu dùng, đặc biệt là ở các thị thành lớn. Do đó, các siêu thị ngoại đích thực có vai trò quan trọng trong kênh phân phối nội địa và tạo ra được áp lực đối với các DN sản xuất muốn phân phối hàng hóa vào hệ thống của họ.
Làm chủ kênh phân phối
Trở lại với câu chuyện của Vasep đương đầu yêu cầu Big C giảm chiết khấu, với phản ứng quyết liệt, kèm theo yêu sách nếu Big C tiếp chuyện tăng mức chiết khấu thì buộc DN phải rút hàng ra khỏi siêu thị này, chung cuộc Big C cũng đã nhượng bộ không tăng chiết khấu lên nữa. Tuy nhiên, đây là vụ đấu tranh đầu tiên và hiếm hoi của DN Việt, còn đa phần các DN chọn cách không lên tiếng và giấu thông tin vì sợ ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh. Và cũng bởi họ hoàn toàn ở thế yếu trong mối quan hệ với các nhà bán sỉ nước ngoài đang tả quyền lực chi phối càng ngày càng lớn.
“Nếu thầm lặng chịu mức chiết khấu cao như vậy là tạo điều kiện cho các siêu thị ngoại ăn trộm DN để bán giá rẻ, cạnh tranh với hệ thống siêu thị nội. Và cũng để cho các nhà bán buôn nước ngoài ngày một lấn tới, dồn đơn vị cung ứng nội địa vào chân tường”, bà Lâm kêu gọi các DN đồng lòng, san sẻ thông tin để cùng đấu tranh lại với những sự o ép từ các siêu thị ngoại.
Ở một góc cạnh khác, ông Diệp Dũng, chủ toạ HĐQT Sài Gòn Co.op chỉ ra căn nguyên giúp các nhà bán lẻ ngoại phát triển một cách mạnh mẽ. Theo ông Dũng, các tập đoàn bán buôn lớn của Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan… khi đến đầu tư vào nước ta bao giờ họ cũng mang theo một “binh đoàn” các nhà cung cấp, tạo thành một chuỗi hoạt động thống nhất, hoàn chỉnh. Các DN này đồng hành, chia sẻ với nhau về tầm nhìn dài hạn và có chiến thuật phát triển rõ ràng, từng bước chiếm lĩnh thị phần. chẳng những vậy họ còn chia sẻ về bổn phận, chi phí xâm nhập thị trường, marketing... Như việc họ sẵn sàng bán hàng giảm giá đến hơn 40% trong tuổi đầu nhưng phí tổn đó không phải chỉ một DN đứng ra chịu hết mà sẽ được san sớt cho tất tật các DN trong chuỗi cung ứng để cùng nhau phát triển.
Đây là điều mà các chuyên gia đánh giá cộng đồng DN Việt hiện nay chưa làm được. Như việc các nhà bán lẻ nước ngoài tính chiết khấu cho DN Việt lên đến 30% nhưng DN vẫn đồng ý chỉ để bán được hàng thì vô hình trung đã tạo ra sự cạnh tranh nội bộ. Do đó, muốn đẩy mạnh phát triển kênh bán sỉ trong nước, đầu tiên cần xây dựng văn hóa liên kết, san sẻ trong cộng đồng DN Việt, kèm theo đó là việc liên tiếp cải tấn công nghệ, đổi mới sản phẩm, chuẩn hóa các tiêu chuẩn về chất lượng sản phẩm, quy trình sản xuất, hệ thống quản trị… để xây dựng chuỗi cung ứng riêng của DN Việt, cũng như dự hiệu quả vào chuỗi cung ứng hiện đại của các nhà bán sỉ nước ngoài.
Chuyên gia Trần Hoàng Ngân, Giám đốc Học viện Cán bộ TP HCM cho rằng, Chính phủ cần quan hoài nhiều hơn đến việc phát triển hệ thống bán buôn của Việt Nam, bởi chúng ta làm chủ được kênh phân phối mới giải quyết được bài toán của DN Việt. Nếu để hệ thống phân phối vào tay các DN nước ngoài thì các DN Việt muốn đẩy hàng vào hệ thống phân phối này sẽ rất nặng nhọc. Việc này cũng gây ra nhiều hệ lụy đối với nền sản xuất nội địa.
Công ty TNHH PTH Vina
41/2 đường số 35, KP 7, P. Hiệp Bình Chánh, Q. Thủ Đức, TP.HCM
Điện Thoại: 0962 218 547
Email: ngocdung@techkd.com
Website: http://techkd.com/
http://vnmarketing.com.vn/gian-nan-hang-viet-vao-sieu-thi-ngoai-3267.html
Mai Phương
